Co zrobić, gdy bank odrzuca restrukturyzację: możliwe rozwiązania w 2026

Restrukturyzacja kredytu nie jest uregulowana jedną ustawą, lecz wynika z szeregu przepisów prawa cywilnego i bankowego. Podstawą prawną jest art. 3531 Kodeksu cywilnego, który nakłada na strony umowy obowiązek lojalności i współdziałania, szczególnie gdy jedna ze stron znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Ponadto ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (art. 75a) zobowiązuje banki do rozpatrywania wniosków o restrukturyzację w sposób indywidualny i zgodny z zasadami należytej staranności.

Od 2024 roku obowiązują także Wytyczne Komisji Nadzoru Finansowego dotyczące dobrych praktyk w zakresie restrukturyzacji zobowiązań kredytowych, które precyzują minimalne standardy postępowania banków. Warto wiedzieć, że bank, który odrzucił wniosek o restrukturyzację, powinien to uczynić w formie pisemnej z podaniem konkretnych przyczyn odmowy – wynika to z art. 385¹ Kodeksu cywilnego dotyczącego praw konsumenta.

W praktyce oznacza to, że kredytobiorca ma prawo do:

• otrzymania pisemnego uzasadnienia decyzji banku,
• wglądu w dokumenty stanowiące podstawę odmowy,
• odwołania się od decyzji w trybie reklamacyjnym,
• skorzystania z mediacji bankowej lub pomocy Rzecznika Finansowego.

Zrozumienie przyczyn, dlaczego bank odmówił restrukturyzacji zadłużenia, jest bardzo ważne. Na podstawie naszego wieloletniego doświadczenia możemy wskazać najczęstsze przyczyny negatywnych decyzji:

• Zbyt niskie dochody kredytobiorcy – bank ocenia, czy po restrukturyzacji będziesz w stanie regularnie spłacać zobowiązanie. Jeśli Twoje obecne dochody są niewystarczające nawet przy obniżonej racie, bank może uznać restrukturyzację za bezcelową.
• Brak stabilności zatrudnienia – umowy na czas określony, kontrakty B2B czy niepewność zatrudnienia negatywnie wpływają na decyzję banku. Instytucje finansowe preferują kredytobiorców z umowami o pracę na czas nieokreślony.
• Historia nieterminowych płatności – jeśli zaległości w spłacie kredytu trwają już długo lub są powtarzające się, bank może uznać, że problem jest systemowy, a nie przejściowy.
• Negatywne zapisy w BIK – wpisy w bazach dłużników, liczne kredyty w innych bankach czy windykacja w przeszłości znacząco obniżają Twoje szanse na pozytywne rozpatrzenie wniosku.
• Brak dodatkowych zabezpieczeń – w przypadku znaczących kwot zadłużenia bank może oczekiwać dodatkowych gwarancji, których nie jesteś w stanie przedstawić.

Gdy bank odmówił restrukturyzacji, nie musisz od razu rezygnować z dalszych działań. Prawo daje Ci możliwość odwołania się od decyzji w kilku trybach.

1. Reklamacja wewnątrzbankowa – w ciągu 14 dni od otrzymania odmowy możesz złożyć reklamację bezpośrednio do banku. W piśmie należy szczegółowo uzasadnić, dlaczego nie zgadzasz się z umową, przedstawić dodatkowe dokumenty potwierdzające Twoją zdolność do spłaty po restrukturyzacji oraz wskazać konkretne rozwiązanie, którego oczekujesz.

2. Wniosek do Rzecznika Finansowego – jeśli reklamacja nie przyniosła efektu, możesz skorzystać z bezpłatnej pomocy Rzecznika Finansowego (www.rf.gov.pl). Instytucja ta pośredniczy w sporach między konsumentami a instytucjami finansowymi i może wydać rekomendację dla banku.

3. Mediacja bankowa – zgodnie z Ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, bank jest zobowiązany do uczestnictwa w postępowaniu mediacyjnym, jeśli kredytobiorca tego zażąda. Mediator pomaga wypracować kompromisowe rozwiązanie.

4. Wniosek do sądu polubownego – niektóre banki są związane porozumieniami z sądami polubownymi przy Komisji Nadzoru Finansowego lub przy Związku Banków Polskich. To szybsza i tańsza alternatywa dla procesu sądowego.

Odmowa restrukturyzacji nie wyczerpuje wszystkich możliwości polubownego rozwiązania problemu zadłużenia. Praktyka pokazuje, że istnieje szereg alternatywnych rozwiązań.

• Prolongata spłaty kredytu – to odroczenie terminu płatności rat na okres od 3 do 12 miesięcy. W tym czasie nie spłacasz kapitału, choć nadal naliczane są odsetki. To rozwiązanie dla osób przechodzących przejściowy kryzys finansowy.
• Karencja w spłacie kapitału – możesz spłacać tylko odsetki przez określony czas (zwykle 6-12 miesięcy), co znacząco obniża miesięczne wydatki.
• Refinansowanie kredytu w innym banku – jeśli Twoja sytuacja finansowa nie jest dramatyczna, możesz rozważyć przeniesienie kredytu do innej instytucji na korzystniejszych warunkach.
• Ugoda przedsądowa – bezpośrednie negocjacje z bankiem mogą prowadzić do podpisania ugody, w której np. bank umarza część odsetek karnych w zamian za spłatę zaległości w ustalonym terminie.
• Sprzedaż nieruchomości zabezpieczającej kredyt – w przypadku kredytów hipotecznych może to być dobrowolna sprzedaż nieruchomości, która pozwala uniknąć licytacji komorniczej i zachować kontrolę nad procesem.
• Cesja wierzytelności – w skrajnych przypadkach można negocjować sprzedaż długu podmiotowi trzeciemu, często za ułamek jego wartości nominalnej.

Ignorowanie problemu po tym, jak bank odrzucił restrukturyzację, może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych i finansowych, przyjrzyjmy się im bliżej.

• Wypowiedzenie umowy kredytowej – gdy zaległości w spłacie przekroczą określony w umowie próg (zwykle 2-3 raty), bank ma prawo wypowiedzieć umowę.
• Postępowanie egzekucyjne – bank może skierować sprawę na drogę sądową, uzyskać tytuł wykonawczy i zlecić komornikowi egzekucję z Twojego majątku i dochodów.
• Licytacja nieruchomości – w przypadku kredytów hipotecznych może dojść do przymusowej sprzedaży Twojej nieruchomości w trybie egzekucyjnym, często znacznie poniżej jej wartości rynkowej.
• Zajęcie wynagrodzenia – komornik może zająć do 50% Twoich dochodów, co prowadzi często do spirali zadłużenia.
• Wpis do rejestrów dłużników – negatywne wpisy w BIK, ERIF czy KRD mogą zamknąć Ci dostęp do produktów finansowych na wiele lat.
• Konsekwencje karne – w skrajnych przypadkach, gdy można wykazać oszustwo lub działanie na szkodę wierzyciela, sprawa może mieć wymiar karny.

W Rodzina Bez Długów spotykamy się z setkami przypadków, w których bank odmówił restrukturyzacji zadłużenia. Nasze doświadczenie pokazuje kilka powtarzających się wzorców.

• Przypadek 1: Utrata pracy i brak oszczędności – najczęstszy scenariusz dotyczy osób, które straciły pracę i nie mają poduszki finansowej. Bank odmawia restrukturyzacji, widząc brak stabilnego źródła dochodu. W takich sytuacjach pomagamy klientom wynegocjować prolongatę do czasu znalezienia zatrudnienia lub alternatywne formy zabezpieczenia spłaty.

• Przypadek 2: Przedsiębiorcy w kryzysie – osoby prowadzące działalność gospodarczą często mają zmienne dochody, co banki oceniają negatywnie.
• Przypadek 3: Nadmierne zadłużenie w wielu bankach – klienci z kredytami w 3-4 bankach rzadko otrzymują zgodę na restrukturyzację. Rozwiązaniem może być konsolidacja zadłużenia lub nawet złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej.

Statystyki naszej kancelarii pokazują, że w ponad 60% przypadków udaje się wynegocjować rozwiązanie nawet po początkowej odmowie banku – pod warunkiem profesjonalnego podejścia i właściwej strategii działania.

Odmowa restrukturyzacji przez bank to nie koniec drogi, lecz moment na zastosowanie przemyślanej strategii działania. Po pierwsze dokładnie przeanalizuj przyczyny odmowy – zrozumienie argumentacji banku to podstawa do dalszych działań. Po drugie skorzystaj z procedury odwoławczej – złóż reklamację, skontaktuj się z Rzecznikiem Finansowym lub zaproponuj mediację. Po trzecie rozważ alternatywne rozwiązania – prolongata, karencja czy refinansowanie mogą być równie skuteczne, jak restrukturyzacja. Po czwarte nie zwlekaj – im szybciej podejmiesz działania, tym więcej opcji będziesz miał do dyspozycji.

W Rodzina Bez Długów od lat specjalizujemy się w pomaganiu osobom, które znalazły się w sytuacji kryzysowej po odmowie restrukturyzacji przez bank. Nasze doświadczenie pokazuje, że niemal zawsze istnieje rozwiązanie – trzeba tylko wiedzieć, jak je znaleźć i skutecznie wdrożyć. Skontaktuj się z nami już dziś – pomożemy odzyskać Ci kontrolę nad finansami.